02 🌿Betekenis van symbolen

Symbolen betekenen vaak niet één ding maar hebben altijd meerdere betekenissen. Als iets één betekenis zou hebben, zou dat een teken heten. Een teken verwijst namelijk naar iets dat duidelijk is, een symbool naar iets dat per definitie niet heel duidelijk is. Taal is bijvoorbeeld een teken, omdat het naar iets heel concreets verwijst, terwijl bijvoorbeeld abstracte kunt veel meer geïnterpreteerd kan worden als symboliek.

Letterlijk en figuurlijk

Er is dus een verschil tussen manieren van begrijpen, soms kun je iets letterlijk begrijpen, iets begrijpen zo als het is. Soms kun je ook dingen letterlijk nemen terwijl dat niet de bedoeling is. 'Het feestje is in het water gevallen' is niet helemaal letterlijk te nemen, maar is een figuurlijke uitspraak voor dat het feestje niet is uitgepakt zoals verwacht. Een symbool zit eigenlijk tussen die twee in, waarbij hoe het symbool eruit ziet, bijvoorbeeld de Winkelhaak, wel impact heeft op wat het symbool kan betekenen maar tegelijkertijd gaat het niet letterlijk of de winkelhaak als ding of hoe je dat ding gebruikt. Maar hoe zit het dan wel?

Betekenislagen

Grofweg gezegd, en daarmee bedoel ik dat er veel meer nuance te vinden is, zijn er aan de oppervlakte van het begrijpen van een symbool drie lagen te vinden. Een persoonlijke, culturele en archetypische laag.

Persoonlijke laag

Dit is de laag waarbij je zelf een interpretatie aan iets geeft, op basis van je ervaringen én onbewuste processen. Het is helemaal afhankelijk van de persoon wat die in een symbool ziet of ervaart. Zo kan de Winkelhaak bijvoorbeeld interpreteren als dat je de behoefte hebt om iets 'recht te zetten' of balans wil vinden tussen je denken en je doen.

Culturele laag

In de loge maar ook daarbuiten hebben symbolen ook een betekenis die door iedereen gekend kan worden. Meestal zijn dat de betekenissen die in de rituelen naar voren komen en zoals we die allemaal wel zo'n beetje zien. Dit is de culturele laag van een symbool. Dan kan de Winkelhaak geïnterpreteerd worden als 'de rechte verhouding' of de juiste morele houding.

Archetypische laag

Op de diepste laag verwijzen symbolen naar patronen die overal ter wereld en in de tijd terug te zien zijn. Deze patronen worden ook wel archetypen genoemd. De archetypen leven in het onderbewuste en zitten in het menselijke instinct. De Winkelhaak is in deze laag te interpreteren als maat, orde, structuur en de verbinding met het spirituele of geestelijke wereld.

Dit zijn misschien nieuwe woorden voor je, en daarom is het misschien wel handig om te kijken wat nou archeytpen en het 🌱 het onbewuste zijn.

Waarom 3?

Eigenlijk zijn er meer lagen waarop je de symbolen kunt interpreteren, maar dit geeft voldoende context om in instantie ermee bezig te gaan. Het zijn er ook drie die goed passen bij de ontwikkeling van Leerling, Gezel en Meester. De interpretatie van symbolen beweegt zich eigenlijk tussen de drie lagen in, soms door de ene en dan door de andere. Soms verwarren broeders de persoonlijke laag met de culturele laag of andersom. Sommige anderen vinden het moeilijk om één van de lagen goed te benaderen. Gelukkig is er geen goed of fout hierin en is het vooral belangrijk om te onthouden: er is niet één manier van interpreteren of maar één betekenis.

De betekenis van een symbool groeit naarmate je als persoon groeit. Dit is helemaal afhankelijk van waar je op dit moment in je levensreis bent.