Instructie in rituele bekwaamheid

Het primaire doel van onderwijs is het ontwikkelen van rituele bekwaamheid. Dit bestaat uit:

a)      De juiste houding en handelingen in de open loge
b)      Een ontwikkeld en wijs inzicht in de maçonnieke denkwereld

Het is de bedoelding dit werkkader op te zetten, die zowel de uiterlijke houding als de innerlijke houding van de vrijmetselaar ontwikkelt. Denk hieraan dat een Leerling moet leren hoe hij zich in de rituele arbeid verhoudt tot het spel dat we spelen. Hij moet weten wat de tekens zijn, hoe handelingen uitgevoerd moeten worden, wat de functies en rollen zijn. Daardoor kan hij zich op een goede manier verhouden tot de gezamenlijke rituele arbeid. Daarnaast moet hij ook op een gedegen manier inzicht ontwikkelen in de symbolieke achtergronden, tijden, filosofieën en opvattingen die invloed hebben gehad op de vrijmetselarij.

Dit heeft ten doel om lerend te zijn: het is gericht op het verstevigen van de rituele arbeid. De manieren van leren zijn in een latere fase overdraagbaar naar andere levensgebieden.

Instructie is dus niet het ‘uitleggen’ of opdringen van een persoonlijke visie, maar het ‘leren werken’.

Het leren langs en maçonnieke weg is het zelfstandig zoeken naar Waarheid; d.w.z. inzicht zoeken in gemeenschap met anderen met behulp van onze maçonnieke methoden. De instructie gaat dus over een inzicht geven van de wijze waarop de ritus de ‘methode’ van de groep is, en de wijze waarop men in aansluiting daarop de vaardigheid kan verwerven om dit ook in de niet-rituele delen van de maçonnieke arbeid toe te passen. Samengevat: als we door de rituele arbeid een innerlijke houding ontwikkelen, kunnen we die ook toepassen tijdens comparities.

Andere instructie functies

We beperken de functies van instructie vaak tot alleen de Opzieners en de (Gedeputeerd) Meester. Dit is echter onterecht. Er is een breder begrip van instructie, die ook ten allen tijde ingezet kan worden:

-          De Redenaar heeft als instructieve functie om de mores en inhoud van de Loge te bewaken en te sturen
-          De Meester heeft als instructieve functie om de processen en inhoud te waarborgen
-          De Voorbereider heeft als instructieve functie de Kandidaten te kennen en een voor hun passende wijze te faciliteren om voorbereid te worden voor de inwijdingen
-          De Ceremoniemeester heeft een rituele-instructieve functie om Broeders te onderrichten in de rituele handelingen en houdingen

Dit zijn verschillende rollen die een Meester toebehoren omdat die in staat is om het geheel van rituele inhoud te verbinden aan de functies. In onze loge laten we erg open hoe de functies ingevuld worden en hoe ze onderdeel van het geheel zijn. Dat is jammer, want wanneer de meester die de functie invult iets heeft om zich in te verdiepen, heeft hij ook iets om over te dragen aan anderen.