De twee Kolommen

In de vorige instructie werd duidelijk dat 04 🌿 De Geblokte Vloer ons uitnodigt om te dialogiseren, om te onderzoeken en te leren begrijpen. Het is alleen niet eenvoudig om die tegenstellingen samen te brengen om zo tot harmonie te komen. Gelukkig is dat ook niet de bedoeling bij de geblokte vloer, die is namelijk bedoeld om duidelijk te maken dat er uitersten zijn. Het is de eerste stap van het werken aan de ruwe steen: realiseren dat het werken aan jezelf plaatsvindt op grond van uitersten.

De kolommen

Om de uitersten in onszelf te onderzoeken, of om zogezegd onze steen te bewerken, zijn er de twee kolommen van J. en B. Net zoals een geest die zich bewust is van de tweedeling voorkomt dat de tweedeling hem regeert, zo trotseren de kolommen de tweedeling. Deze kolommen symboliseren krachten die niet vastzitten in dezelfde tweedeling als de vloer, maar zich daarboven verheffen. Ze steunen wel op de vloer, wat betekent dat ze niet losstaan van de verdeeldheid, maar ze zijn er niet aan onderhevig.

De kolommen verheffen zich boven de vloer en belichamen het vermogen om boven de dualiteit uit te stijgen zonder deze te ontkennen. Dit is belangrijk, want het overstijgen van dualiteit betekent niet het wegvluchten ervan, maar het erkennen ervan als onderdeel van een groter geheel. De Kolommen symboliseren het idee dat tegenstellingen niet per se strijdig zijn, maar juist complementair kunnen zijn. Net zoals dag en nacht elkaar opvolgen en samen een etmaal vormen.

Wisselwerking tussen de polen

Wanneer we de twee uitersten als uitersten houden, ontnemen we onszelf de mogelijkheid tot een wisselwerking te komen. We missden dan de dialectiek, waardoor we gevangen raken in een beeld dat polariseert in plaats van verbindt. Wanneer de geest weigert de relatie tussen deze twee polen te onderzoeken, zet zij zichzelf vast in een opvatting van 'of/of'.

De twee Kolommen laten dan ook zien dat er een samenhang in de verdeeldheid is. De vloer kan overstegen worden om tot een ‘hoger’ of ‘beter’ begrip te komen.

De uitdaging is dan ook om de kolommen niet te zien als statische punten, maar als krachten in een voortdurende relatie. Ze nodigen uit tot een dynamisch evenwicht, een voortdurende beweging waarin we telkens opnieuw de balans zoeken.

Verwerking

Wanneer we de Kolommen niet langer zien als symbolen van die statische dualiteit, maar als bakens die nieuwe vormen van onderscheid zichtbaar maken, wordt hun betekenis dieper. De zwart-witte vloer stelt ons voor een wereld waarin goed en kwaad, ja en nee, dit of dat als absolute tegenpolen bestaan. Maar wie zich boven deze vloer verheft, ontdekt dat er een meer subtiel spanningsveld bestaat. Hierin zijn tegenstellingen geen uitersten, maar kwaliteiten die in relatie tot elkaar staan.

De Kolommen symboliseren geen statisch ‘dit tegenover dat’, maar dynamische principes, werkwoorden, houdingen. Ze laten ons zien dat waarden geen vaste uitersten zijn, maar dat zij in samenspel betekenis krijgen. Voorbeelden hiervan zijn:

• Waarderen en begrenzen
• Vertrouwen en weerstand
• Creativiteit en structuur
• Kracht en kwetsbaarheid
• Trouw en zelfstandigheid
• Intimiteit en autonomie

Deze paren zijn geen absolute tegenpolen, maar complementaire krachten. Waarderen zonder begrenzing verwordt tot grenzeloze acceptatie, terwijl begrenzen zonder waardering rigiditeit brengt. Vertrouwen zonder weerstand leidt tot naïviteit, terwijl weerstand zonder vertrouwen isolatie veroorzaakt. Het gaat niet om de keuze tussen deze kwaliteiten, maar om het vinden van de juiste verhouding, of in de woorden van de gezel: de juiste maat.

Toetsen

In de praktijk uit zich dit in vragen als: was ik rechtvaardig? Had ik meer weerstand moeten bieden? Sta ik nog dicht genoeg bij mezelf? Erken ik mijn kwetsbaarheid in deze situatie? Dit is geen simpele afweging tussen goed en fout, maar een dynamisch proces van wegen, toetsen en afstemmen.

‘Toets mij. Neem mij aan of verwerp mij. De Acacia is mij bekend.’

De spanning tussen deze krachten wordt zichtbaar in de figuur van de Gezel, die met de werktuigen de juiste maat zoekt. Dit betekent niet dat er een universele, statische balans is, maar dat deze in elke situatie opnieuw gevonden moet worden. De Kolommen laten zien dat moraal geen kwestie is van uitersten, maar van verhoudingen.

Want alleen met de juiste maatregel is het mogelijk om de Ruwe Steen op een gedegen manier te bewerken.

06 🌿 De ruwe steen