De Kubieke Steen is de ontloken Schoonheid van de Ruwe Steen en is een afspiegeling van de Zuivere Kubiek.

De Kubieke Steen

Als alle ruwe kantjes weg zijn, blijft er iets over dat gaaf is. Dit is een resultaat en tegelijkertijd het streven. Het is niet per definitie een resultaat van het bewerken van de steen, maar ook een veronderstelling, een streven dat niet te realiseren is zonder Wijsheid en Kracht. De symboliek van de Kubieke Steen is dan ook anders dan de ruwe steen. Het is niet langer werken door er stukken af te halen, maar gaat naar een ander meer cognitief begrip. Het ontwikkelt de ruwe steen in een verdere bewustwording van wat er in hun schuilt.

De ruwe steen en zuivere kubiek duiden twee verschillende stadia: die van het werken en die van het meten. Die van het uitvoeren en van het overwegen. Die van het

Linear denken

De Kubieke Steen komt voort uit de Ruwe Steen. We zijn ze allebei, tegelijk. De kubieke steen is geen eindresultaat maar een manier waarop de Steen zich laat zien. Een deel van wie we zijn als mens. Het is een streven naar iets hogers dat toch zichtbaar is in het dagelijks leven. Net zoals we reizend op weg zijn naar het Licht, zo zijn we al arbeidend op weg naar de kubieke steen.

Idealen

We hebben allemaal idealen, verwachtingen, zelfbeelden en opvattingen waarvan we ons bewust en veel ook niet bewust zijn. Deze idealen zijn nodig om vorm te geven aan ons bestaan en vooral hoe in hoe we onszelf kennen. Soms kunnen we overtuigd van bepaalde waarden zijn, zonder dit daadwerkelijk te toetsen.

Met de Winkelhaak, Passer, en Meetlat leren we ons handelen te richten naar die innerlijke norm. De kubieke steen symboliseert dan ook het streven naar schoonheid, en ook de belichaming ervan: een manifestatie van het verborgen volmaakte. Deze norm is niet altijd zichtbaar, maar ze openbaart zich onmiskenbaar in ons denken, handelen, en streven naar groei.

De ruwe en kubiek steen

De gezel werkt aan de Ruwe Steen die steeds zuiverder wordt. Zijn werk vindt zowel plaats aan de Kubiek als Ruwe steen. De Kubieke Steen is de maat waarmee we ons streven onderzoeken, terwijl de Ruwe Steen de materie is waarin dat streven zich uitdrukt. De Ruwe Steen laat de potentie zien, de Kubieke Steen geeft deze potentie een richting. Het Ruwe is de mogelijkheid, de kansen en de uitingen. Het Kubieke is het streven, het sturen en het onderzoeken. Ze werken samen, en ze staan voor de Gezel niet los van elkaar maar werken samen in harmonie.

De Leerling en Gezel werken zo samen, in het Westen, net zoals de Opzieners in het Westen verenigd zijn. Hun arbeid is geen rituele arbeid, maar ‘het gewone werk’, oftewel het werk van alle dag met het werkwoord: leven.

De kubieke steen is dus de innerlijke maatstaf, niet de goddelijke maat, die in de Zuivere Kubiek getoond wordt, maar de maat waar de maçon verantwoordelijk voor is.

Werktuigen

Nu we de steen hebben bekeken, kunnen we ook de werktuigen onder de loep nemen. Om hun betekenis te begrijpen, hanteren we een moreel kader, aangezien dit het meest toegankelijk en begrijpelijk is voor eenieder.

Winkelhaak en rechtvaardigheid

In dit licht beschouwd, fungeert de Winkelhaak als een symbool van rechtvaardigheid in de praktijk. Dit instrument, waarmee we het haakse van de vlakken meten, stelt niet alleen een formeel principe vast, maar vraagt tevens om een innerlijke en uiterlijke correctheid: onze intenties dienen zuiver te zijn en ons handelen oprecht.

Rechtvaardigheid is echter méér dan een eerlijk oordeel. Het is geen passieve eigenschap of een abstract gegeven dat vanzelfsprekend aanwezig is. Rechtvaardigheid ontspringt aan de geest en verlangt een actieve toepassing. Er bestaat geen natuurrecht dat iemand automatisch het privilege verschaft om rechtvaardig behandeld te worden, ook in onze eigen geest niet. Rechtvaardigheid is dan ook geen statisch ideaal, maar een kwaliteit die moet worden beoefend en gerealiseerd in het menselijk handelen.

Dit impliceert dat rechtvaardigheid niet slechts een kwestie is van objectieve regels of wetten, maar een innerlijke houding vereist die voortdurend afgestemd is op de situatie en de morele waarden die daarin een rol spelen. Het gebruik van de Winkelhaak als symbool onderstreept deze actieve dimensie: het is een werktuig dat gebruikt wordt om te meten, te corrigeren en vorm te geven aan datgene wat anders scheef of onzuiver zou blijven.

Rechtvaardigheid en zo ook de winkelhaak vragen daarom om een voortdurende toetsing van zowel onze eigen motieven als de gevolgen van ons handelen. Het is een proces waarin we, net als de steen die door de beitel wordt gevormd, onszelf en onze omgeving voortdurend bijstellen. Enkel zo kan rechtvaardigheid daadwerkelijk gestalte krijgen: niet als een vaststaand gegeven, maar als een morele discipline die steeds opnieuw in de praktijk wordt gebracht.

De gezel gebruikt tijdens zijn Gezellenarbeid ook de passer. Die gebruikt hij om de maat van de steen te nemen. Zo onderzoekt hij of de proporties juist zijn. Dit en verwijst naar de vraag om innerlijke harmonie in ons streven. De Passer is dan ook de maat der dingen, in morele zin de deugden van matiging en zelfbeheersing.

De meetlat is ook een werktuig van de Gezel. Soms wordt die tijdens het toetsen van de steen verbeeld door de duimstok. De nauwkeurige metingen die met de Meetlat mogelijk zijn, duidt een proces van het afstemmen van onze innerlijke waarden op uiterlijke en orde scheppende normen. En wel in het bijzonder de mate waarin deze innerlijke waarden zichtbaar worden in ons gedrag.

De werktuigen van de Gezel vormen in dialectische zin tezamen met de Kubieke Steen een manier van zelfreflectie en stellen vragen over wat de eigen motieven zijn.

• Doe ik recht aan de ander?
• Is wat ik vind of doe rechtvaardig?
• Waar zit de discrepantie tussen mijn intentie en mijn handelen?
• Hoe ervaar ik de balans tussen mijn innerlijke normen en externe verwachtingen?
• Wat kan ik doen om dit aan te gaan, herstellen of bevestigen?

De gezel

De Gezel onderzoekt deze vragen in het Westen. In onze loge wordt de Gezel niet aan het einde van zijn Bevordering de werkplaats uitgestuurd, maar dat is in veel loges wel het geval. Ongeacht wat er in de rituele opvoering gebeurt, de gezel trekt rond in het Westen om al die dingen die hij over zichzelf heeft geleerd, opnieuw werkbaar te maken. Dit doet hij als Leerling, en zo vervagen ook de grenzen tussen de Gezel en Leerling. Want na het toetsen van de innerlijke maatstaf aan de Kubieke Steen, moet dat geuit worden aan de Ruwe Steen.

Esoterische benaderingen

Kabbalah - De Winkelhaak en rechtvaardigheid

Gevurah vertegenwoordigt de actieve vorm van gerechtigheid: het vermogen om onderscheid te maken tussen wat juist en onjuist is, en om de consequenties van daden op een eerlijke en strikte manier toe te passen. Dit staat in contrast met Chesed, dat onvoorwaardelijke liefde en genade symboliseert. De balans tussen deze twee is cruciaal: pure Gevurah kan leiden tot rigiditeit en wreedheid, terwijl pure Chesed kan resulteren in grenzeloosheid.

Zoals in de loge wijsheid en kracht samen leiden tot schoonheid, zo doen Chesesd en Gevurah dat ook. Zij komen samen in harmonie of schoonheid.

Binnen de Kabbalistische gedachtegang is rechtvaardigheid geen subjectief of sociaal construct, maar een fundamenteel kosmisch principe. Het wordt gezien als een uiting van de goddelijke wil die orde schept binnen de schepping. Dit sluit aan bij de morele en spirituele plicht om de wereld te herstellen. Rechtvaardigheid in deze context betekent dus niet alleen een eerlijk oordeel vellen, maar ook actief bijdragen aan de harmonie tussen individu, gemeenschap en God.