De ruwe steen

Net zoals 05 🌿 De twee Kolommen zich verheffen op de zwart-wit geblokte vloer, zo liggen ook de Ruwe en Kubieke Stenen op die vloer. Ze worden door de Leerling en de Gezel bewerkt, maar niet alleen in de fase dat ze in de loge Leerling of Gezel zijn. Ook Meester-vrijmetselaren werken als Leerling aan de Ruwe Steen. In deze instructie kijken we naar die Ruwe Steen en hoe we deze bewerken.

De plaats

De Ruwe Steen staat samen met de werktuigen in het Westen van het Tableau, op de Geblokte vloer. Dit is de plaats van de Leerling, wiens plek in het Noordwesten is, waar het licht nog niet ten volle schijnt. Vergelijk dit met hoe we als beginners in een leerproces vaak nog zoeken naar duidelijkheid en richting; het Noord-Westen symboliseert deze onduidelijkheid.

De Ruwe Steen is tijdens de reizen het onderwerp van aandacht. Wij zijn zelf het onderwerp van de aandacht. Zoals de Leerlinginwijding laat zien, komt de arbeid aan de Ruwe Steen ook tot een hoogtepunt: het bewerken ervan is een bewijs van integratie en vooruitgang. Hier onderscheiden we belangrijke elementen: de hamer, de beitel, de steen, het ritme, wijsheid en kracht.

Als uitdrukking daarvan zult u de eerste reis door de Gezellenloge maken, met Hamer en Beitel, de werktuigen van de Leerling.

Wijsheid en Kracht

De Hamer symboliseert Kracht en de Beitel is Wijsheid. Het plaatsen van een beitel op de juiste plek vereist inzicht en zorgvuldigheid (wijsheid). Het toepassen van de juiste slag met de hamer vereist precisie en doelgerichtheid (kracht). Deze twee belangrijke waarden doet de kandidaat op tijdens zijn reizen. Wijsheid wordt ontdekt in het overkomen van obstakels en Kracht in het overwinnen van weerstand.

Dat kom in de loge ook voor. Als je iemand in de loge wil corrigeren op zijn gedrag, omdat het jou stoort, is wijsheid nodig om de juiste woorden en het geschikte moment te kiezen. Kracht is nodig voor de moed om daadwerkelijk iets te zeggen. De combinatie ervan leidt tot harmonie. Misschien niet bij de broeder die je aanspreekt, maar dat is zijn eigen verantwoordelijkheid.

Het ritme

Het ritme van de arbeid wordt gesymboliseerd door de 2+1 slag. De drieslag komt overeen met de drie reizen: de eerste twee zijn lerend en met de derde slag wordt de arbeid voltooid.De kandidaat reist namelijk tijdens de derde reis zonder weerstand, verkrijgt kennis van het Licht in het Oosten en reist dan weer ‘verlicht’ verder. Hier komt als het ware de oplossing van alles, de perfectie. Het is geen reis zonder weerstand of obstakels, maar ze worden moeiteloos overwonnen.

De attitude van de Leerling

Na zijn installatie gaat de leerling werken aan de Ruwe Steen. Hij plaatst de beitel op dat ruwe randje dat hij eerder tijdens de reizen trof. Dan geeft hij de drieslag om te laten zien dat hij de weerstand die hij op zijn pad treft, nu weet te overwinnen.

Hier wordt de attitude van de leerling duidelijk: het werk aan onszelf gebeurt door de Leerling, een attitude waar een meester-vrijmetselaar altijd aan werkt. De Meester (verbeeld in de 2e Opziener) begeleidt dit proces door bewust boven het werk van de Leerling te gaan staan en hem erin aan te sturen.

De hele mens

De Ruwe Steen symboliseert de mens in zijn geheel. Door zelfreflectie leren we onszelf te objectiveren, afstand te nemen, en ontdekken we waar we aan kunnen werken. Die steen van de leerling is een ruwe diamant die door het werk eraan steeds meer zijn ware schoonheid onthult.

Het bewerken kan bewust en onbewust gebeuren. Onbewust werk is echter vaak minder effectief als je nog niet bekwaam bent in de arbeid. Pas als je bewust vaardig wordt, kun je met minder inspanning meer bereiken. Dit gegeven markeert de overgang van de Ruwe naar de Kubieke Steen.

De esoterische ruwe steen

Alchemistisch

De Ruwe Steen is het ongevormde, de oermaterie die verlangt gevormd te worden. Zij ontvangt en onderwerpt zich aan de krachten die invloed op haar uitoefenen. Door bewust te worden welke krachten een rol spelen en hoe deze gestuurd kunnen worden, kan de steen zo bewerkt worden als het de Meester goeddunkt. Net als in alchemie een streven is naar het transformeren van metalen, zo is ook de bewerking van de ruwe steen het ondergaan van transformatie. De Steen is de transformatie van energie, van het ene naar het ander. Het ontluikend potentieel.

Psychologisch

De Steen is het object van de geest, het onderwerp van de beschouwing voor de maçon. De steen is de maçon die door zichzelf te objectiveren in staat is om met wijsheid en kracht te streven naar schoonheid. Door actief de aandacht te richten op de welke invloeden (de bijtel) er zijn en waardoor deze gedreven worden (de hamer), wordt het mogelijk om de machten te overstijgen en bewuste keuzes te maken. Oftewel: het onbewuste bewust maken.

Dialectisch

De Steen bewerken is het actief scheppen van orde in de chaos. Van ruw naar fijn. Van de stof naar de Geest. Met wijsheid en kracht naar schoonheid. Van verdeeldheid naar eenheid.

De ruwe steen niet maar een fase die overwonnen moet worden op weg naar de kubieke steen, maar een terugkerend principe. Iedere voltooide bewerking brengt nieuwe ruwheid met zich mee: waar de steen afgerond wordt, ontstaan nieuwe raakvlakken met de wereld. Deze vereisen opnieuw bewerking. De meester-vrijmetselaar keert in de hoedanigheid van de Leerling steeds terug naar de ruwe steen, omdat de arbeid nooit voltooid is.

Het volmaakte is niet een eindpunt, maar een voortdurende verfijning, een wisselwerking tussen kracht en wijsheid, tussen individu en geheel, tussen bewerken en bewerkt worden.

Mystiek

De Ruwe Steen is de ruwe, ongedifirinceeerde, nog onerkende ziel van de mens. De ziel is het geheel van de mens, en tegelijkertijd haar meest wezenlijke kern (ook wel de cirkel en middelpunt). Tegelijkertijd is het de Steen waarmee een Tempel gebouwd wordt. En God wil in die Tempel wonen. De Leerling bereidt de ziel voor om gebruikt te kunnen worden voor die bouw. Oftewel hij bereidt zijn ziel voor om zo Christus te kunnen ontvangen.

Moralistisch

De Ruwe Steen is de uiting van het moraal, de duiding van de interne waarden. De waarden die uit de Kubieke Steen komen laten zich zien in de Ruwe Steen en zijn daarmee de verwezenlijking van deze waarden. De Ruwe Steen vereist werk wanneer er bijvoorbeeld niet oprecht gehandeld wordt, rechtvaardigheid uit het oog verloren is, of wanneer het handelen niet in overeenstemming is met de intentie.

Wanneer door een ander (of onszelf) in ons gedrag iets erkend wordt dat niet in overeenstemming is met de norm, deugd of regel, dan dient dit zorgvuldig onderzocht te worden. De gedeelde norm, hetzij rechtvaardig handelen, oprechtheid, vertrouwen of elke andere kwaliteit dan ook, moet dan getoetst worden door de Gezel en door de Leerling bewerkt

Hermeneutisch

De Ruwe Steen belichaamt zowel het verlangen naar vorming als de weerstand tegen verandering. Zij roept de drang op tot bewerking, maar ook het besef dat geen enkele slag haar volledig zal definiëren. Want doordat de steen voortdurend verandert, laat zij zich niet herleiden tot één enkel begrip of vaste vorm.

Dit is de paradox van de Ruwe Steen: terwijl de concrete arbeid aan de steen gericht is op vorming, blijft ze zich onttrekken aan een definitieve betekenis. Zij is niet in woorden te vangen, niet in één doel te vatten, niet een functie te geven, geen ultieme bestemming te doen toekomen.
De Ruwe Steen is dan ook nooit werkelijk te kennen in een absolute zin. Net zoals wij onszelf in diezelfde zin niet kunnen kennen. Men kan haar slechts ervaren in de arbeid die haar vormt.