het heilige

Heiligheid hoeft niet strikt verbonden te zijn aan het goddelijke. Het is eerder een reflectie van iets groters, een persoonljke ervaring van een universele bron. Dit betekent dat het heilige zich openbaart in de persoonlijke zoektocht naar betekenis, terwijl het de oorsprong vindt in iets dat groter is dan het individu. Deze bron kan een hoger beginsel zijn, een inherente orde die niet religieus van aard is, maar die het menselijk bestaan toch diepgaand beïnvloedt.

Verlangen

Het heilige wordt daarom ervaren als een spiegeling van iets buiten onszelf, als een subjectieve interpretatie van een objectieve waarheid. Want net zoals een sterrenhemel voor iedereen dezelfde is, zijn de vragen en betekenissen die we daarin vinden anders. Toegepast in de loge is zo bijvoorbeeld het Boek der Heilige Wet niet tot een statisch document vol vaststaande waarheden, maar een levend symbool van kennis die ontdekt verlangt te worden. De kennis die het opwekt is persoonlijk en gaat over het individu persoonlijk, maar het komt voort uit een bron die onpersoonlijk is, die universeel is.

Verborgen en geopenbaard

De actieve kern van heiligheid ligt in het vermogen om het persoonlijke te ontdekken in het onpersoonlijke. Het vinden van het subjectieve in het objectieve, het leren zien van jezelf in de ander. Het heilige toont zich in die momenten waarop het verborgene samenvalt met het geopenbaarde, en het transcendente zichtbaar wordt in het immanente. Dit proces, deze voortdurende zoektocht naar betekenis, is de ware arbeid van de vrijmetselaar.

Persoonlijk proces

Om het heilige te benaderen, moeten begrippen persoonlijk worden gemaakt. Definities uit woordenboeken dienen slechts voor oppervlakkige beschouwing; ze kunnen niet de diepere, subjectieve processen van begripsvorming bevatten. Levende kennis ontstaat door persoonlijke ervaringen, gevoelens en intuïties, die ons inzicht geven in de relatie tussen het bekende en het onbekende.

Graveren of insijden

Het heilige blijft dynamisch. Het kan niet vastgelegd worden in een enkel beeld of definitie, want het bestaat juist in de beweging van ontdekken, van een voortdurende openbaring. Zomaar iets vinden zonder die diepgang, zonder dat proces van persoonlijke verkenning, laat het onbekende onbekend.