Aarde - (5) - Het alchemistisch stramien

Vorige: Tuinieren/04 De Meester/Aarde - (4) - De ongedeelde vier

Het alchemistische stramien

Journée gaat verder. Zo ver dat ik hoop dat het nog te volgen is. Hij legt namelijk over de drie reizen van de leerlinggraad een compleet alchemistisch fasenschema, ontleend aan Jungs Mysterium Coniunctionis en Psychology and Alchemy:

"de alchemistische scheiding der elementen start met een nigredo, een onbewust worden of zijn van inhouden (de Donkere Kamer); dan is er de unio (coniunctio, coniugum, ...) van het mannelijke met het vrouwelijke in de vorm van een eenheid van tegenstellingen [...]; dan volgt de dood van het product van de unio (mortificatio, calcinatio, putrifactio) en een overeenkomstige nigredo. [...] Met het element water (eerste reis) volgt het wassen (ablutio, baptisma): hierdoor ontstaat de albedo. Daarna moet het vuur aangewakkerd worden, zodat de rubedo kan starten. In het luchtstadium zijn we dan aanbeland bij het 'tertium datur', de volatiele Mercurius."

Drie reizen, drie kleurstadia: wit (albedo, na de waterreis), rood (rubedo, na de vuurreis), en de vluchtige, niet meer in kleur te vangen voltooiing van de luchtreis, het tertium datur, het "derde dat gegeven wordt" wanneer een tegenstelling wordt opgeheven in iets nieuws. In Journées lezing is ons rituaal hetzelfde psychische proces in een ander gewaad. Voor de broeder met ervaring binnen de Schotse Ritus of de Hoge Graden zal deze trits ongetwijfeld herkenbaar zijn vanwege de Hermetische bronnen waaruit Jung put.

De drie reizen tonen zich in die interpretatie niet alleen maar als beproevingen, zoals ze oppervlakkig gezien getoond worden. Er is een stapsgewijze distillatie van drie elementen uit de ongedeelde chaos van de aarde. Zoals een alchemist een stof zuivert door haar herhaaldelijk te verdampen en te laten neerslaan. Wat in de Donkere Kamer nog samenklonterde als één ongedeeld geheel, wordt in de tempel, reis voor reis, uiteengelegd.

Deze massa confusa, de prima matera, het ruwe materiaal wordt door de reizen steeds verfijnder.

volgende - Tuinieren/04 De Meester/Aarde - (6) - Belichaming van de geest