Individuatieproces in de psyche

Nigredo

Door een interventie raakt het individu zich bewust van de eigen beperkingen en ervaart de dreiging van het niet-weten en voor de meeste Westerlingen een existentieel niet-zijn. Dit is nigredo, waarin oude zekerheden oplossen en het ego merkt dat het niet alles onder controle heeft. Het ego ziet die confrontatie met het onbekende als een exisitentiele aanval en reageert daarop met een krampachtig vastklampen aan iets dat het al kent. Of het verzet zich agressief tegen alles, en probeert buiten te sluiten wat niet binnen het bestaande zelfbeeld past. In de existentiele psychologie is dit het proces van: inzicht > confrontatie met het uiteindelijke doel > angst > beschermingsmechanisme.

Witmaking

Omdat het ego zich bedreigd voelt, probeert het een soort veiligheid te vinden door zich juist te vereenzelvigen met (voorheen) onbewuste aspecten. If you can't beat them, join them. Dit is een eerste poging tot integratie, maar vooral verwarrend. Het ego neemt namelijk onbewuste inhouden over maar weet nog niet hoe het met de inhoud om moet gaan. Omdat de scheidslijn tussen bewust en onbewust dan vager is, onstaat er een instabiele fase. Het ego weet immers niet wat het nu is. Dit zorgt voor de Schaduw, het onderdrukte en onbewuste materiaal creert beelden die eigen lijken. Hier moet vervolgens mee gewerkt worden. Dit is de albedo fase, er is sprake van integratie, maar niet volledig.

Gelen

Omdat de onbewuste inhoud niet meteen bewust wordt doorleefd, kunnen er complexen vormen: clusters van herinneringen, emoties en ideeën die zich als de identiteit voordoen, maar niet de basis voor groei kunnen zijn. Het doet zich dus voor als gezuiverd te zijn, maar is in wezen nog niet zuiver genoeg.

Als iemand in deze complexen blijft hangen, bijvoorbeeld door het te koesteren en vooral niet op te lossen, dan worden de complexen een grotere psychische problematiek als persoonlijkheidsstoornissen (als het vroeg in de ontwikkeling gebeurt), de identiteitsproblemen, psychoses, depressies en andere noden.

De complexen lijken de ontwikkeling te stagneren, maar ze zijn (door het Zelf, het totaal van de psyche) eigenlijk bedoeld om de onbewuste inhoud duidelijk te maken. Hiervoor worden door de psyche vaak emotionele bewustzijnstoestanden aangedragen. Dit is wordt ook wel regressie genoemd. In die regressie gaat de individu terug naar een minder gecultiveerde (dus primitieve) emotionele laag, waar duidelijk wordt hoe de onbewuste inhouden daar thuis horen. Als deze fase serieus genomen wordt, is het mogelijk om die emoties en hun plaats te erkennen en te integreren.

Dit integreren sluit de gele fase af, omdat nu blijkt dat er iets nieuws kan ontstaan.

Roodmaking

De rubido is dan ook de laatste fase waarin de bewustwording en verantwoordelijkheid nemen centraal staat. Dit gaat zowel over de oude als nieuwe aspectne van het zelf. De eerder onbewuste inhouden (emoties, herinneringen, libido) wordt geintegreerd in het ego en er ontstaat een nieuwe stabiliteit, een nieuwe punt. Dit is ook het moment dat een deel van het geintegreerde Zelf duidelijk wrodt.

Het ego is niet meer in gevecht of vereenzelvigd met de onbewuste inhoud (deel van het Zelf), maar er is een dialoog met de inhoud. Dit is de conjunctio, de verzoening van het bewuste en onbewuste. Oftewel: eenheid.

Hieronder kort wat relevante correspondenties. Let wel, het is beperkt tot een enkele dimensie. Het beste zou zijn als we hier nog een trinitaire laag over leggen, waarbij we de lagen van integratie in de drie werelden duiden.